Published 23-03-2026
Keywords
- ekologik degradatsiya, yashil iqtisodiyot, iqlim o’zgarishi, uglerod emissiyasi, chiqindilarni boshqarish, Orol dengizi, barqaror rivojlanish, ekologik investitsiyalar, uglerod izi, dekarbonizatsiya.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada global ekologik muammolarning iqtisodiyotga ko’rsatayotgan bevosita va bilvosita ta’sirlari tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida BMT, Jahon banki va xalqaro ilmiy tashkilotlarning so’nggi hisobotlariga asoslangan holda, atrof-muhit degradatsiyasining iqtisodiy o’sish, xalqaro savdo, turizm va aholi farovonligiga ta’siri miqdoriy jihatdan baholangan. Xususan, tabiatni muhofaza qilishga yo’naltirilgan mablag’lar uning buzilishiga sarflanayotgan investitsiyalarning atigi 3 foizini tashkil etishi, okean ekotizimlarining zararlanishi iqlim o’zgarishidan ko’riladigan iqtisodiy zararni deyarli ikki baravarga oshirishi, chiqindilarni noto’g’ri boshqarish esa ayrim mintaqalarda yillik 7 milliard dollardan ortiq zarar keltirishi aniqlangan. Shuningdek, “yashil iqtisodiyot”ga o’tish bo’yicha O’zbekiston Respublikasining “O’zbekiston-2030” strategiyasi doirasida amalga oshirayotgan islohotlari va ularning istiqbollari yoritilgan. Maqolada ekologik muammolarni bartaraf etmasdan turib, barqaror iqtisodiy o’sishga erishish mumkin emasligi ilmiy asoslangan.
References
- 1. World Bank.(2026).“Waste Management in the Middle East and North Africa”. Travel And Tour World.
- 2. O’zbekiston Respublikasi Senati. (2026). “Strategiyaning qishloq va suv xo’jaligi hamda ekologiya sohalaridagi ustuvor yo’nalishlari muhokama qilindi”. Xalq so’zi.
- 3. Near East University.(2026).“Economic Globalization and Environmental Technology: Implications for Environmental Degradation in G7 Countries”. Sustainability, 18(4), 1819.
- 4. United Nations Environment Programme.(2026).“State of Finance for Nature 2026”. UN Geneva.
- 5. Scripps Institution of Oceanography.(2026).“Ocean damage nearly doubles the cost of climate change”. PreventionWeb.
- 6. FAO & OECD. (2025). “Kənd təsərrüfatında 2025-2034-cü illər üçün proqnoz”. Azerbaijan News.
- 7. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2026). “On the State Program for the Implementation of the Uzbekistan –2030’ Strategy in the Year of Environmental Protection and the ‘Green Economy’”. Gov.uz.
- 8. Taştan, B., & Terzioğlu, K. (2021). “Environmental Degradation: Monetary Transmission Mechanism and CO2 Emission”. International Conference of Eurasian Economies.
- 9. European Soil Data Centre (ESDAC). (2026). “Understanding the cost of soil erosion: An assessment of the sediment removal costs from the reservoirs of the European Union”. Joint Research Centre.