Vol. 3 No. 04 (2026): INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY
Articles

SINXRON TARJIMON ETIKASI, AXLOQIY MAJBURIYATLARI VA MAXFIYLIK

Ismoilova Madina
O’zbekiston davlat jahon tillari universiteti

Published 23-03-2026

Keywords

  • sinxron tarjima, tarjimon etikasi, maxfiylik, betaraflik, kasbiy mas’uliyat, xalqaro kommunikatsiya, L. Venuti, axloqiy dilemma.

How to Cite

SINXRON TARJIMON ETIKASI, AXLOQIY MAJBURIYATLARI VA MAXFIYLIK. (2026). INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY, 3(04), 34-43. https://doi.org/10.70728/tech.v3.i04.006

Abstract

Ushbu maqolada sinxron tarjimon faoliyatida professional etika va axloqiy majburiyatlarning tutgan o‘rni hamda ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqot jarayonida sinxron tarjimaning kognitiv va kommunikativ xususiyatlari, xolislik, betaraflik va maxfiylik tamoyillarining xalqaro muloqot samaradorligiga ta’siri yoritilgan. Maqolada L. Venutining “tarjimonning ko‘rinmasligi” konsepsiyasi va G. Odilovaning ijtimoiy mas’uliyat borasidagi qarashlari sintez qilinib, tarjimadagi etik og‘ishlarning fojiali oqibatlari tarixiy misollar (Xrushchev nutqi, “Mokusatsu” voqeasi) yordamida asoslangan. Shuningdek, AIIC va FIT kabi xalqaro tashkilotlarning standartlari asosida professional rivojlanishning etik jihatlari muhokama qilingan. Yakunda tarjimonlar tayyorlash tizimiga etika modullarini kiritish bo‘yicha amaliy takliflar berilgan.

References

  1. 1. AIIC Code of Professional Ethics. – AIIC, 2019. – 12 p.
  2. 2. Alimov V.V. Tarjima nazariyasi va amaliyoti. – Moskva: Librokom, 2013. – 240 b.
  3. 3. G’afurov I., Mo’minov O., Qambarov N. Tarjima nazariyasi. – Toshkent: Tafakkur bo’stoni, 2012. – 214 b.
  4. 4. Gilevich Yu.A. Sinxron tarjima amaliyoti. – Minsk: Belaruskaya navuka, 2017. – 215 b.
  5. 5. James Nolan. Interpretation: techniques and exercises. – Great Britain: Cromwell Press Ltd, 2005. – 328 p.
  6. 6. Latyshev L.K. Tarjima nazariyasi: Lingvistik-didaktik yondashuv. – Moskva: Akademiya, 2008. – 288 b.
  7. 7. Odilova G.K. Tarjima nazariyasi (Mutaxassislikka kirish). - Toshkent: Mumtoz so'z, 2021. - 175 b.
  8. 8. Proshina Z. Theory of translation. – Vladivostok: Far Eastern University Press, 2008. – 276 p.
  9. 9. Pym A. Exploring Translation Theories. – London: Routledge, 2010. – 208 p.
  10. 10. Seleskovitch D., Lederer M. Interpreting for International Conferences. – Washington D.C.: Pen & Booth, 1995. – 320 p.
  11. 11. Chernov G.V. Teoriya i praktika sinxronnogo perevoda. – Moskva: Mejdunarodnye otnosheniya, 2007. – 208 b.
  12. 12. Shveitser A.D. Teoriya perevoda: Status, problemy, aspekty. – Moskva: Nauka, 1988. – 215 b.
  13. 13. Fedorov A.V. Tarjima nazariyasi asoslari. – Sankt-Peterburg: Filologicheskiy fakultet SPbGU, 2002. – 416 b.